Μελισσοκομικοί Χειρισμοί


Εποχιακές Πρακτικές

Φθινόπωρο

Από τους χειρισμούς του μελισσοκόμου αυτήν την περίοδο επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό η απόδοση των μελισσοσμηνών την επόμενη περίοδο μελιττοφορίας Βασική επιδίωξη είναι η καλή προετοιμασία των μελισσιών για ξεχειμώνιασμα καθώς η επόμενη παραγωγή εξαρτάται από την καλή και σωστή διαχείμαση. Τα μελίσσια θα πρέπει να εισέλθουν για διαχείμαση με ικανοποιητικό και ανανεωμένο πληθυσμό, με νέες και γόνιμες βασίλισσες, να είναι υγιή και να έχουν άφθονα και καλής ποιότητας αποθέματα γύρης και μελιού για τροφή.

Επιθεώρηση: Οι κύριες παρατηρήσεις την περίοδο αυτή αφορούν, την κατάσταση του μελισσιού, την αξιολόγηση της καταλληλότητας των βασιλισσών ώστε να προχωρήσουμε στην αντικατάστασή τους στις περιπτώσεις που απαιτείται , την ύπαρξη αποθεμάτων τροφής, καθώς και τον εξονυχιστικό έλεγχο εχθρών και ασθενειών.

Βασίλισσα: Φροντίζουμε να υπάρχει καλή βασίλισσα και να αντικαταστήσουμε τις γέρικες ή ελαττωματικές από τις εφεδρικές βασίλισσες του μελισσοκομείου. Η νέα βασίλισσα γεννά πολλά αυγά και διατηρεί την ωοτοκία έως τις αρχές του χειμώνα, ενώ ξεκινά νωρίς την άνοιξη. Η παλιά βασίλισσα καθυστερεί την έναρξη της ωοτοκίας, γεννά λίγα αυγά και σταματά νωρίτερα . Επίσης υπάρχει κίνδυνος να πεθάνει σε χρονική στιγμή που αν δεν υπάρχουν εφεδρικές βασίλισσες θα είναι δύσκολη η εκτροφή και η γονιμοποίηση νέας.

Πληθυσμός: Είναι σημαντικό να υπάρχει ικανός αριθμός από παραμάνες μέλισσες. Πληθυσμός 2-3 πλαισίων απαιτεί συνένωση. Είναι απαραίτητη η συνένωση των μικρών μελισσιών που πολλοί αποφεύγουν ή καθυστερούν ελπίζοντας στην περαιτέρω ανάπτυξή τους σε περιπτώσεις όψιμης καλοκαιρίας ή ήπιου χειμώνα. Τα μικρά μελίσσια το χειμώνα κινδυνεύουν σοβαρά να χαθούν και είναι απαραίτητη η ένωσή τους για να αποφύγουμε το κίνδυνο αυτό. Ακόμη και σε περίπτωση που κατορθώσουν να επιζήσουν θα είναι πολύ δύσκολο να ανταπεξέλθουν την άνοιξη που αρχίζει η εντατική εργασία των μελισσών.

Εχθροί και ασθένειες: Η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού μελισσιών σε περιορισμένο χώρο (πεύκα) διευκολύνει την μετάδοση ασθενειών. 􏰀ετά την απομάκρυνση των μελισσών από τα πευκοδάση, τα ελέγχουμε εξονυχιστικά για ασθένειες του γόνου και των μελισσών.

Αποθέματα τροφής: Φροντίζουμε πάντα να υπάρχουν άφθονα και καλής ποιότητας αποθέματα γύρης και μελιού για τροφή. Προτιμάμε μέλια χαρουπιάς, ή ερείκης διότι είναι ευκολοχώνευτα, με υψηλό ενεργειακό φορτίο , και δεν δημιουργούν πολλά κόπρανα. Η ανάπτυξη και η απόδοση του μελισσιού την άνοιξη εξαρτάται και από την επαρκή και σωστή ποιοτικά διατροφή του τον χειμώνα. Σημειώνεται πως το μελίσσι δεν τρώει παραπάνω από τις ανάγκες του. Η διάταξη των αποθεμάτων πρέπει να είναι τέτοια που να ευνοεί το σχηματισμό της μελισσόσφαιρας σε άμεση γειτονία με τα αποθέματα.

Μελισσοκομικός εξοπλισμός: Μετά τον τελευταίο τρύγο αποθηκεύουμε τις κηρήθρες που περισσεύουν εξασφαλίζοντας την προστασία τους από τον κηρόσκωρο και τα ποντίκια . Η παραμονή άδειων κηρηθρών στις κυψέλες επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη της μελισσόσφαιρας το χειμώνα και την προφύλαξη του μελισσιού από το κρύο.

Χειμώνας

Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα την εποχή αυτή υπάρχει λίγη δουλειά στο μελισσοκομείο και πολύ δουλειά στην αποθήκη.

Επιθεώρηση: Το χειμώνα ελέγχουμε το μελισσοκομείο για πιθανές καταστροφές λόγω άσχημων καιρικών συνθηκών, ενώ σύντομες επιθεωρήσεις μπορεί να γίνουν όταν η θερμοκρασία είναι μεγαλύτερη (ζεστή και ηλιόλουστη μέρα) από 12 βαθμούς.

Στις επιθεωρήσεις αυτές εξετάζουμε τις διαθέσιμες εφεδρείες τροφής την ύπαρξη ή όχι της βασίλισσας, την κατάσταση του γόνου και του πληθυσμού (πόσα πλαίσια καταλαμβάνει).

Δεν ανοίγουμε τα μελίσσια σε θερμοκρασίες κάτω από 12 βαθμούς

Βασίλισσα - πληθυσμός: Όσα μελίσσια βρίσκονται κατά την επιθεώρηση ορφανά ή πολύ αδύνατα συνενώνονται με άλλα δυνατά.

Εχθροί και ασθένειες: Νωρίς το χειμώνα, όταν τα μελίσσια δεν έχουν γόνο είναι κατάλληλη εποχή για την αντιμετώπιση της βαρροϊκής ακαρίασης . Περιορίζουμε το ύψος των εισόδων των κυψελών προκειμένου να εμποδιστεί η είσοδος ποντικιών και άλλων ζώων, αφήνουμε όμως ανοίγματα διότι η καλή κυκλοφορία του αέρα είναι βασική προϋπόθεση ώστε να διατηρηθούν τα μελίσσια υγιή όλες τις εποχές.

Αποθέματα τροφής: Σε περίπτωση που τα αποθέματα δεν επαρκούν προστίθενται πλαίσια με μέλι που έχουν ήδη αποθηκευτεί. Επισημαίνεται ότι η τροφοδότηση με μελιτοκηρήθρες παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα και θα πρέπει να προτιμάται αρκεί να γνωρίζουμε την προέλευσή του μελιού γιατί υπάρχει μεγάλος κίνδυνος μεταφοράς ασθενειών.
Το χειμώνα όταν ο καιρός είναι κρύος δεν τροφοδοτούμε με σιρόπι γιατί αυξάνουμε την υγρασία στην κυψέλη και ευνοούμε την ανάπτυξη ασθενειών. Επίσης οι μέλισσες αδυνατούν να το καταναλώσουν επειδή βρίσκονται σε κατάσταση σφαίρας. Στις περιπτώσεις αυτές προτιμάται το ζαχαροζύμαρο, ζυμωμένο με ζάχαρη άχνη και μέλι το οποίο τοποθετείται στους κηρηθροφορείς πάνω από τη μελισσόσφαιρα. Βασικό συστατικό της διατροφής του μελισσιού εκτός από τους υδατάνθρακες είναι και οι πρωτεΐνες. Η φυσική πηγή των πρωτεϊνών είναι η γύρη. Σε περίπτωση έλλειψης τροφοδοτούμε τα μελίσσια με φυσική γύρη, με υποκατάστατα ή και αντικατάστατα αυτής.

Mελισσοκομικός εξοπλισμός: Την περίοδο αυτή η δουλειά του μελισσοκόμου εστιάζεται στην αποθήκη όπου γίνεται το βάψιμο- απολύμανση - συντήρηση κυψελών, συρμάτωση πλαισίων και προετοιμασία για το πέρασμα των κηρηθρών, λιώσιμο κεριών κ.λ.π. Είναι η κατάλληλη εποχή για την καταγραφή τυχόν ελλείψεων και την έγκαιρη παραγγελία καινούργιου υλικού.

Η απολύμανση του μελισσοκομικού εξοπλισμού συμβάλει στη μείωση της διασποράς των μολυσματικών ασθενειών και στον περιορισμό της χρήσης φαρμάκων στην κυψέλη. Η πιο εύκολη και φυσική μέθοδος απολύμανσης των ξύλινων μερών της κυψέλης είναι το κάψιμο. Αφού καθαριστούν από το κερί και την πρόπολη, καίγονται με το φλόγιστρο μέχρι το ξύλο να πάρει ομοιόμορφο καστανό χρώμα. Για τα μελισσοκομικά εργαλεία και τα σκεύη μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε βραστό νερό μέσα στο οποίο μπορούν να προστεθούν διάφορες ουσίες όπως καυστική σόδα ή χλωρίνη για να αυξηθεί η απολυμαντική ικανότητά του. Τα υλικά ή εργαλεία θα πρέπει να βράσουν για τουλάχιστον 10 λεπτά.

Άνοιξη

Επιθεώρηση: Αρχές άνοιξης επιθεωρούμε λεπτομερώς τα μελίσσια με κύριο αντικείμενο την ύπαρξη της βασίλισσας και την ποιοτική αξιολόγησή της. Βασικό μέλημα την περίοδο την περίοδο αυτή είναι η καλή ανάπτυξη των μελισσιών ώστε ο αριθμός των συλλεκτριών μελισσών να είναι μεγάλος και να μπορέσουμε να εκμεταλλευτούμε όλες τις διαθέσιμες ανθοφορίες.

Βασίλισσα: Εντοπίζουμε τα μελίσσια των οποίων οι βασίλισσες θα αντικατασταθούν. Καλό είναι να έχουμε αριθμημένες τις κυψέλες και να διατηρούμε αρχείο για την καθεμιά ώστε να μπορέσουμε να επιλέξουμε τις κυψέλες που θα χρησιμοποιήσουμε για παραγωγή βασιλισσών Είναι η κατάλληλη εποχή για να αυξήσουμε το μελισσοκομείο μας αλλά και να αναπληρώσουμε τις απώλειες του χειμώνα. Πριν χωρίσουμε τα μελίσσια για την δημιουργία παραφυάδων φροντίζουμε να έχουμε ήδη εφαρμόσει ένα πρόγραμμα βασιλοτροφίας ώστε να τα εφοδιάσουμε με έτοιμες ποιοτικές βασίλισσες. Επίσης αντικαθιστούμε όσες βασίλισσες είναι γηρασμένες ή ελαττωματικές. Είναι χρήσιμο να εφαρμόζουμε κάποιο σύστημα σήμανσης της ηλικίας της βασίλισσας (πχ βαφή του θώρακα της με κατάλληλο χρώμα) ώστε να μην έχουμε στο μελισσοκομείο βασίλισσες άνω των δύο ετών.

Πληθυσμός: Διεύρυνση του εμβρυοθαλάμου με προσθήκη κηρηθρών- εφοδιασμός με πρόσθετα πατώματα. Την άνοιξη αυξάνεται ταχύτατα ο πληθυσμός των μελισσιών. Τροφοδοτούμε με σιρόπι με σκοπό να διεγείρουμε την γέννα της βασίλισσας και να επιταχύνουμε τους ρυθμούς ανάπτυξης. Όταν αρχίζει ο πληθυσμός να περισσεύει προσθέτουμε χτισμένες κηρήθρες για να μην χτίσει το μελίσσι ακανόνιστα προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες του. Κάθε χρόνο πρέπει να αντικαθιστούμε τουλάχιστον το ένα τέταρτο των κηρηθρών δίνοντας στα μελίσσια νέα φύλλα κηρήθρας να χτίζουν.
Τα μειονεκτήματα της χρήσης πολύ παλιών κηρηθρών είναι πολλά.
1) Αποτελούν εστία μόλυνσης καθώς φιλοξενούν σπόρια παθογόνων μικροοργανισμών.
2) Επηρεάζουν την ποιότητα του μελιού (γίνεται πιο σκουρόχρωμο).
3) Αυξάνεται η ποσότητα των κηφηνοκελιών και έμμεσα και ο πληθυσμός του βαρρόα
4) Τα υπολείμματα φαρμάκων παραμένουν αδιάσπαστα στις κηρήθρες, αυξάνονται με την πάροδο των ετών και τελικά μεταφέρονται και στο μέλι.
5) Μετά από κάθε εκκόλαψη , επειδή παραμένει το κουκούλι της προνύμφης τα κελιά γίνονται μικρότερα με αποτέλεσμα οι εργάτριες που παράγονται να είναι μικρόσωμες και ασθενικές.

Σμηνουργία: Κύριοι παράγοντες που συντελούν στην εμφάνιση του φαινομένου της σμηνουργίας είναι ο συνωστισμός στην κυψέλη σε συνδυασμό με την ταυτόχρονη αφθονία τροφών στο περιβάλλον. Επίσης άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν σημαντικά είναι η φυλή των μελισσών, η ηλικία της βασίλισσας και η κληρονομική προδιάθεσή της. Υπάρχουν αρκετές μέθοδοι αντιμετώπισης της σμηνουργίας και ο μελισσοκόμος μπορεί να εφαρμόσει αυτή που του ταιριάζει καλύτερα, ανάλογα με τον αριθμό κυψελών που έχει και τον χρόνο που μπορεί να διαθέσει. Βασικά μέτρα πρόληψής της όμως παραμένουν πάντα η διατήρηση νεαρών βασιλισσών που έχουν επιλεγεί και αναπαραχθεί με βασιλοτροφία και η επάρκεια χώρου στο μελίσσι.

Εχθροί και ασθένειες: Έλεγχος για παρουσία αμερικανικής σηψιγονίας, ασκοσφαίρωση και λοιπών ασθενειών του γόνου. Συνεχής έλεγχος του κηφηνόγονου για παρουσία βαρρόας.

Αποθέματα τροφής: Ένδειξη έναρξης της μελιττοέκκρισης είναι η τοποθέτηση μελιού στα κελιά αμέσως μόλις ελευθερώνονται από τον εκκολαπτόμενο γόνο . 􏰆ατά το στάδιο της έντονης συλλογής μελιού το μελίσσι μπλοκάρει την ωοτοκία της βασίλισσας, χτίζει κηρήθρες και αποθηκεύει ποσότητες μελιού.

Μελισσοκομικός εξοπλισμός: Είναι η κατάλληλη εποχή για συλλογή γύρης. Τοποθετούμε γυρεοπαγίδες σε δυνατά και υγιή μελίσσια.

Καλοκάιρι

Οι μήνες του καλοκαιριού θεωρούνται πολύ παραγωγικοί για τη μελισσοκομία. Κύριο μέλημα την εποχή αυτή είναι η αξιοποίηση της καλοκαιρινής πλούσιας ανθοφορίας και η εξασφάλιση αρκετού χώρου για την αποθήκευση του μελιού.

Βασίλισσα: Φροντίζουμε ώστε αν υπάρχουν γερασμένες και μη γόνιμες βασίλισσες να αντικατασταθούν άμεσα με εφεδρικές. Επειδή η βασίλισσα κατά την διάρκεια του καλοκαιριού έχει την τάση να ωοτοκεί στον μελιτοθάλαμο τοποθετούνται βασιλικά διαφράγματα μεταξύ γονοθαλάμων και μελιτοθαλάμων για τον περιορισμό της στον εμβρυοθάλαμο.

Πληθυσμός: Ενώνονται τα πολύ αδύνατα μελίσσια με δυνατά και προσθέτουμε ορόφους για εξασφάλιση χώρου αποθήκευσης μελιού.

Εχθροί και ασθένειες: Προστατεύουμε τα μελίσσια από τις σφήκες όταν το πρόβλημα είναι μεγάλο. Δεν γίνεται καμία επέμβαση από το μελισσοκόμο εναντίον εχθρών ή ασθενειών όταν τα μελίσσια αποθηκεύουν μέλι , διότι αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τη ρύπανση του μελιού από τα κατάλοιπα των φαρμάκων.

Περιβαλλοντική ρύπανση: Ο μελισσοκόμος θα πρέπει να επαγρυπνεί σε περιοχές με βαμβάκι ή οπωροφόρα όπου γίνονται αιφνιδιαστικοί ψεκασμοί για την καταπολέμηση εχθρών και ασθενειών (ρόδινο και πράσινο σκουλήκι κ.λ.π.) , ώστε να μπορεί να απομακρύνει τα μελίσσια του ανά πάσα στιγμή. Χρήσιμο είναι επίσης να γράφει τα στοιχεία του (όνομα, τηλέφωνο, διεύθυνση) σε εμφανές μέρος του μελισσοκομείου προκειμένου να μπορεί να ειδοποιηθεί σε περίπτωση ψεκασμού.

Κλιματολογικές συνθήκες: Απαραίτητη προϋπόθεση για να μην εμφανιστούν προβλήματα στο μελισσοκομείο λόγω υψηλών θερμοκρασιών (πάνω από 360C) είναι η ύπαρξη άφθονου νερού, τοποθέτηση των μελισσοσμηνών σε μέρος ανήλιο, σκίαση με κλαδιά , χόρτα κ.λ.π.

Πηγή Εποχιακών Πρακτικών
Για τη συγγραφή του κειμένου συνεργάστηκαν:
* οι επόπτες του Δικτύου Μελισσοκομικών Κέντρων που απαρτίζεται από τα Κέντρα Μελισσοκομίας: ΠΑΣΕΓΕΣ, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Χαλκιδικής, Βορείου Αιγαίου, Κεντρικής Μακεδονίας, Δυτικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Δυτικής Ελλάδας, Ηπείρου - Αιτωλοακαρνανίας, Στερεάς Ελλάδας, Αττικής - Κυκλάδων, Πελοποννήσου, Δωδεκανήσου και Κρήτης.
* Τα μέλη της Ομάδας μελισσοκομίας της ΠΑΣΕΓΕΣ και ο Πρόεδρος της ΟΜΣΕ
* Οι υπεύθυνοι λειτουργίας των Μελισσοκομικών Κέντρων
Το εγχειρίδιο αυτό εκδόθηκε μέσω του Εθνικού Προγράμματος Μελισσοκομίας 2004 με χρηματοδότηση που καλύπτεται κατά 50% από Εθνικά και 50% από Κοινοτικά κονδύλια, σύμφωνα με τον Κανονισμό 1221/97 της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τρύγος

Πώς Πόυ Πότε?

Τρύγος είναι η διαδικασία αφαίρεσης του μελιού από σφραγισμένες κηρήθρες Γίνεται με την βοήθεια του μελιτοεξαγωγέα, μηχάνημα που βασίζεται στη φυγοκέντρηση ώστε να μην καταστρέφονται οι κηρήθρες. Τρυγιούνται οι κηρήθρες που έχουν ώριμο μέλι δηλαδή όταν οι μέλισσες έχουν σφραγίσει τουλάχιστον τα 3⁄4 των κελιών της κηρήθρας.

Φροντίζουμε να τρυγάμε με καιρό ευνοϊκό , (χωρίς βροχές , δυνατούς ανέμους κ.λ.π) και πάντα πριν τη λήξη της ανθοφορίας ή μελιττοφορίας, ώστε οι μέλισσες να συνεχίσουν την συλλογή νέκταρος και να μην στραφούν στην λεηλασία του μελιού των κηρηθρών , μόλις αισθανθούν την προσπάθεια απομάκρυνσής του. Ο τρύγος θα πρέπει να γίνεται σε κλειστό και κατάλληλο χώρο του μελισσοκομείου εφοδιασμένο με ηλεκτρικό ρεύμα, νερό , απαλλαγμένο από έντονες οσμές και ο οποίος να πληρεί τις συνθήκες υγιεινής.
Ασκώντας ωστόσο μελισσοκομία νομαδικής μορφής, δεν είναι πάντα εφικτός ο τρύγος σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο, κυρίως όταν τα μελίσσια βρίσκονται αρκετά μακριά από τον τόπο κατοικίας του μελισσοκόμου. Σε αυτή την περίπτωση ο μελισσοκόμος εφοδιάζεται με σκηνή τρυγητού ή με δίχτυ το οποίο θα τοποθετήσει στη καρότσα του φορτηγού του. Βασική προϋπόθεση αποτελεί η τήρηση των κανόνων υγιεινής όπως η καθαριότητα του χώρου και των σκευών που θα χρησιμοποιηθούν τα οποία και πρέπει να πλένονται σχολαστικά.

􏰃Μετά την φυγοκέντρηση των κηρηθρών, το μέλι φιλτράρεται με απλά φίλτρα και διοχετεύεται σε καθαρά ανοξείδωτα δοχεία οπότε τα ξένα σώματα και ο αφρός ανεβαίνουν στην επιφάνεια και στη συνέχεια απομακρύνονται. Τα άδεια πλαίσια τοποθετούνται και πάλι στην κυψέλη ώστε οι μέλισσες να τραφούν με τα υπολείμματα του μελιού για μερικές μέρες. Στην συνέχεια και εφόσον δεν ακολουθεί άλλος τρύγος , τα αποθηκεύουμε.

Πηγή: melissokomia.com - Επιμέλεια κειμένων: Αγγελική Βαφία


Παραφυάδες

Ο φυσικός τρόπος πολλαπλασιασμού των μελισσιών είναι η σμηνουργία. Σημαντικός αριθμός ερασιτεχνών μελισσοκόμων εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να αντικαθιστά τις απώλειες και να πολλαπλασιάζει τα μελίσσια του μ' αυτόν τον τρόπο.
Τα μελίσσια που σμηνουργούν έχουν μικρές αποδόσεις σε μέλι, ενώ η σύλληψη και η εγκατάσταση των αφεσμών (πουλιών) απαιτεί σημαντικό κόπο και χρόνο. Για τους λόγους αυτούς, ο πολλαπλασιασμός με τη σμηνουργία δεν συμφέρει ούτε στον επαγγελματία ούτε στον ερασιτέχνη.
Πηγή: ellinikomeli.gr

Οι μήνες Απρίλιος-Μάιος είναι κατάλληλοι για να διαιρέσουμε τα μελίσσια μας με παραφυάδες.
Δεν είναι τυχαίο που την περίοδο αυτη έχουμε τη φυσική διαίρεση των μελισσών, δηλαδή το φαινόμενο της σμηνουργίας. Μάλλον όλοι οι παράγοντες που επηρεάζουν την εκτροφή και την γονιμοποίηση των βασιλισσών είναι στο ιδανικότερο τους σημείο.

Θα περιγράψω πιο κάτω πως εφαρμόζω εγώ την μέθοδο της "Βεντάλιας" που την αναλύει καλύτερα ο Pierre Jean-Prost στο βιβλίο του "Μελισσσοκομία" στη σελίδα 288. Για μένα αποτελεί ίσως την πιο πρακτική μέθοδο δημιουργίας παραφυάδων, διότι δεν χρειάζεται να τις μετακινήσουμε από το μελισσοκομείο μας χιλιόμετρα μακριά και έτσι ούτε τα βασιλικά κελιά κινδυνεύουν κατά τη μετακίνηση, αλλά ούτε μπαίνουμε σε περίσσιο κόπο με μετακινήσεις.

Με τις κλασικές μεθόδους που χωρίζαμε παραφυάδες, θα έπρεπε όταν διαιρούσαμε ένα μελίσσι να πάμε τις παραφυάδες σε απόσταση μεγαλύτερη των 4 χιλιομέτρων, ώστε οι συλλέκτριες των παραφυάδων να μην επέστρεφαν στην θέση που ήταν η αρχική τους κυψέλη. Με τη μέθοδο της Βεντάλιας που στηρίζεται (όπως θα δούμε παρακάτω) στην ίση κατανομή των συλλεκτριών μελισσών στις παραφυάδες μας, δεν μετακινούμε τις παραφυάδες εκτός του μελισσοκομείου. Θα περιγράψω τα βήματα που ακολουθώ εγώ όταν χωρίζω παραφυάδες με τη μέθοδο αυτή.

Βήμα 1: Ορφάνεμα μελισσιού με απομάκρυνση της βασίλισσας.
Έστω ότι έχω μία κυψέλη δυνατή με 20 πλαίσια πληθυσμό και θέλω να την χωρίσω σε παραφυάδες.
- Αυτό που κάνω αρχικά είναι να βρω το πλαίσιο όπου βρίσκεται η μάνα του μελισσιού και να το τοποθετήσω σε μια νέα άδεια κυψέλη (5αράκι).
- Επίσης στην κυψέλη μεταφέρω άλλο ένα πλαίσιο με πληθυσμό και γόνο.
Έτσι φτιάξαμε ένα νέο μελίσσι με τη βασίλισσα, με 2 πλαίσια πληθυσμό το οποίο έχει σίγουρα 1 πλαίσιο τροφές και τουλάχιστον 1 πλαίσιο γόνου.

Την κυψέλη με τη βασίλισσα που πήραμε, την τοποθετούμε 1.5-2 μέτρα μπροστά ή πίσω απο την ορφανή κυψέλη, ώστε να δέχεται κάποιες συλλέκτριες μέλισσες. Την τροφοδοτώ με ζαχαροζύμαρο και λίγη γυρεόπιτα και αυτή θα αναπτυχθεί γρήγορα και θα δυναμώσει σε λίγο καιρό ξανά.
Έτσι έμεινε ορφανή η διώροφη κυψέλη στην αρχική της θέση, με 18 πλαίσια να δέχεται όλες τις συλλέκτριες μέλισσες και με πολύ πληθυσμό, ώστε να εκθρέψει σωστά βασιλικά κελιά. Τροφοδοτώ αυτό το ορφανό μελίσσι με ζαχαροζύμαρο και σιρόπι και δεν το ενοχλώ για 9 ημέρες.

Βήμα 2: Χωρισμός σε παραφυάδες την 9η ημέρα απο το ορφάνεμα
Πάμε μετά απο 9 ημέρες στο ορφανό μελίσσι για να χωρίσουμε παραφυάδες. Ο αριθμός των παραφυάδων που θα χωρίσουμε είναι ανάλογος με τον αριθμό των κελιών που έχουν δημιουργηθεί και ανάλογος με τη δύναμη που θέλουμε να έχουν οι παραφυάδες μας.
Εγώ από ένα 18άρι ορφανό μελίσσι δημιουργώ συνήθως 5-6 παραφυάδες. Τώρα σε κάθε παραφυάδα που δημιουργώ φροντίζω να υπάρχει σίγουρα ένα ή δύο πλαίσια γόνου, ένα πλαίσιο με τροφή και 1 ή 2 μεγάλα βασιλικά κελιά.
Έτσι χαλάω τα υπόλοιπα βασιλικά κελιά και αφήνω σε κάθε παραφυάδα τα μεγαλύτερα βασιλικά κελιά, ώστε οι βασίλισσες που θα βγούνε να είναι δυνατές και καλοταϊσμένες.
Στις παραφυάδες που χωρίσαμε , τοποθετούμε απο ένα κιλό ζαχαροζύμαρο.

Βήμα 3: Τοποθέτηση παραφυάδων γύρω από την αρχική θέση της ορφανής κυψέλης σε σχήμα βεντάλιας.
Οι κυψέλες των παραφυάδων που δημιουργήσαμε θα πρέπει οπωσδήποτε να έχουν όλες το ίδιο χρώμα, τουλάχιστον στην μπροστινή πλευρά. Μόλις χωρίσουμε τις παραφυάδες τις τοποθετούμε ημικυκλικά και λίγο πιο πίσω απο το σημείο όπου υπήρχε στην αρχή η ορφανή κυψέλη που χωρίσαμε.

Responsive image

Αυτό το κάνουμε διότι οι συλλέκτριες μέλισσες όταν επιστρέφουν απο τους αγρούς, δεν θα βρίσκουν την παλιά τους ορφανή κυψέλη με αποτέλεσμα να μπαίνουν στις παραφυάδες που τοποθετήθηκαν ημικυκλικά γύρω από την παλιά θέση. Το ίδιο χρώμα των κυψελών που τοποθετούμε ημικυκλικά βοηθά στο να μπερδεύονται οι συλλέκτριες μέλισσες λόγω παραπλάνησης και να μοιράζονται έτσι ομοιόμορφα-ισάριθμα στις παραφυάδες μας.
Αφού χωρίσαμε και τοποθετήσαμε σε σχήμα "βεντάλιας" τις νέες παραφυάδες ,δεν τις ενοχλούμε καθόλου για 25 ημέρες (Βασικός παράγοντας επιτυχίας).

Βήμα 4: Έλεγχος για εκκόλαψη και γονιμοποίηση μετά από 25 ημέρες
Μετα απο 25 ημέρες ή και παραπάνω ανοίγουμε προσεκτικά, χωρίς καπνό τις παραφυάδες μας και ελέγχουμε αν γεννά η νέα βασίλισσα. Αν δούμε να γεννά η βασίλισσα δίνουμε τροφή στο μελίσσι και δεν το ενοχλούμε για αρκετές ημέρες. Μετά από δεκαπέντε ημέρες περίπου ελέγχουμε ξανά την ωοτοκία και τον γόνο της νέας βασίλισσας.

Παρατηρήσεις - Σημειώσεις:

- Ο λόγος που θέλουμε να μοιραστούν ισάξια οι συλλέκτριες στις νέες παραφυάδες, είναι πως όταν διαταράσσεται η αναλογία μεταξύ των εσωτερικών εργατριών μελισσών της κυψέλης και των συλλεκτριών μελισσών, τότε οι εργάτριες αλλάζουν συμπεριφορά και η γονιμοποίηση των νέων βασιλισσών παρατηρήθηκε πως καθυστερεί. Έτσι σε μια παραφυάδα με αγονιμοποίητη βασίλισσα είναι ανεπιθύμητο να εκλείπουν είτε οι συλλέκτριες , είτε οι εσωτερικές εργάτριες.

- Καλό είναι να χρησιμοποιούμε μικρά κυψελίδια (π.χ. 5αράκια) για την τοποθέτηση των νέων παραφυάδων, ώστε αυτά να μη ζορίζονται να διατηρούν τη σωστή θερμοκρασία. Επίσης και το κερόπανο πάνω απο τα πλαίσια των παραφυάδων μας βοηθά στη διατήρηση της σωστής θερμοκρασίας.

- Στις κυψέλες των παραφυάδων πρέπει να αφήνουμε μικρή είσοδο, γιατί λόγω του μικρού πληθυσμού που έχουν δεν μπορούν να προστατεύουν εύκολα την κατοικία τους, απο εξωτερικούς εχθρούς.

- Έχει παρατηρηθεί πως όταν ορφανέψουμε το μελίσσι που θα χωρίσουμε και πάμε μετα απο 3 μέρες και χαλάσουμε τα βασιλικά κελιά, τότε το ορφανό μελίσσι μετα απο 9 μέρες απο τότε που χαλάσαμε τα κελιά, θα έχει χτίσει νέα κελιά περισσότερα σε αριθμό, μεγαλύτερα σε μέγεθος και πιο καλοταϊσμένα. (Αυτο αναφέρει ο Ζαν Πρόστ)

- Δεν τροφοδοτούμε σιρόπι τις νέες παραφυάδες που χωρίζουμε γιατί υπάρχει κίνδυνος λεηλασίας

- Εγω κάνω έλεγχο την τρίτη ημέρα στο ορφανό μελίσσι και χαλάω τυγχόν σφραγισμένα βασιλικά κελιά, γιατί προέρχονται απο μεγάλης ηλικίας προνύμφες και αφήνω τα ασφράγιστα, τα οποία θα ταϊστούν καλύτερα.

- Μπορούμε άνετα να κόψουμε ένα βασιλικό κελί απο ένα πλαίσιο και να το μεταφέρουμε σε μια παραφυάδα. Κόβουμε προσεκτικά με ένα κοπίδι τμήμα κερήθρας με το βασιλικό κελί και το ενσωματώνουμε προσεκτικά στην κερήθρα της παραφυάδας, κάνοντας ένα βαθούλωμα με το δάκτυλό μας, ώστε να δημιουργηθεί κενός χώρος και τοποθετούμε εκεί το κελί.

Σύνοψη των εργασιών που ακολουθούμε:

1. Ορφάνεμα κυψέλης που θα χωρίσουμε, απομακρύνοντας τη βασίλισσα με σφραγισμένο γόνο, τροφές και πληθυσμό, λίγα μέτρα πιο πέρα.

2. Τροφοδοτούμε το μελίσσι καλά με βανίλια και σιρόπι και δεν το ενοχλούμε για 9 ημέρες.

3. Όταν περάσουν 9 ημέρες από τότε που οι μέλισσες ξεκινήσανε να χτίζουν βασιλικά κελιά, χωρίζουμε παραφυάδες φροντίζοντας να μοιράσουμε ισάξια γόνους, τροφές και πληθυσμό. Αφήνουμε 2 μεγάλα βασιλικά κελιά σε κάθε παραφυάδα.

4. Τοποθετούμε ημικυκλικά τις νέες κυψέλες-παραφυάδες γύρω απο την παλιά θέση της ορφανής κυψέλης.

5. Τροφοδοτούμε απο 1 κιλό ζυμάρι τις παραφυάδες και δεν τις ενοχλούμε καθόλου για 25 ημέρες τουλάχιστον.

6. Έλεγχος για εκκόλαψη βασίλισσας και γέννας μετά από 25-30 ημέρες.

Υπάρχουν κι άλλες παραλλαγές της μεθόδου αυτής και ο καθένας μπορεί να τις εφαρμόζει σύμφωνα με τις ανάγκες του. Προσπάθησα να παρουσιάσω τον τρόπο που εφαρμόζω εγώ.

Πηγή: Μελισσοκομικό θέμα - Κοντοκώστας Σταύρος, Γεωπόνος


Τοποθέτηση Πατωμάτων

Μερικές φορές καθώς ανοίγουμε το καπάκι χιλιάδες μέλισσες χύνονται πάνω στα πλαίσια, στην κυψέλη, στη Γη, στα πόδια μας… Μέλισσες που είχαν πιάσει στο καπάκι αφού δεν έβρισκαν πουθενά αλλού διαθέσιμο χώρο μέσα στην κυψέλη. Τότε το μελίσσι, ο πληθυσμός δηλαδή μαζί και η βασίλισσα αποφασίζουν να σμηνουργίσουν.
Ένα μέρος της κυψέλης συχνά το μεγαλύτερο φεύγει μαζί με την βασίλισσα κι έτσι αποσυμφορίζεται η όλη κατάσταση και συνάμα διαιωνίζεται και το είδος.

Μερικές μέρες μετά το πρώτο σμήνος ακολουθεί και δεύτερο, και μετά και τρίτο… Έτσι το μεγάλο μας μελίσσι που πριν ήταν 10-12 πλαίσια τώρα έμεινε μόνο 2-3. Και η όποια ικανοποίηση και τα χαμόγελα του μελισσοκόμου εξανεμίζονται, και δυστυχώς μαζί με αυτά εξανεμίζεται και η όποια πιθανότητα είχε να πάρει μέλι από το μελίσσι αυτό. Η κατάσταση αυτή δεν είναι προς το συμφέρον του μελισσοκόμου. Τα πολλά μικρά μελίσσια που προκύπτουν από τις σμηνουργίες δεν δίνουν μέλια, και φυσικά δεν μπορείς να κυνηγάς και τα σμήνη καθημερινά.

Τον πληθυσμό της κυψέλης τον χρειαζόμαστε στο σύνολο του για να μας φέρει το μέλι από τους αγρούς στις κυψέλες μας, σε καμία μα σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να τον αφήσουμε να μας φύγει λοιπόν. Άρα λοιπόν το ερώτημα που γεννάται είναι τι πρέπει να κάνει ο μελισσοκόμος προκειμένου να μην του σμηνουργίσουν τα μελίσσια αλλά και να πάρει και μελάκι; Η απάντηση είναι να δώσει πατώματα. Ας δούμε πως πρέπει να το κάνουμε.
Κάθε φορά που γράφω ένα άρθρο συνάδελφοι υπάρχουν αντιδράσεις, γιατί έτσι κι όχι αλλιώς, γιατί αυτό κι όχι εκείνο.
Επειδή είμαι και σε κρίσιμη ηλικία διευκρινίζω ότι ο τρόπος που περιγράφω είναι αυτός που εφαρμόζω εγώ.

Responsive image

Και είναι φυσικό να περιγράφω αυτόν αφού τον εφαρμόζω και τον ξέρω καλά, κι αφού γνωρίζω την αποτελεσματικότητα του.
Ο μελισσοκόμος λοιπόν πρέπει έως τις 15 Μαρτίου να έχει ετοιμάσει όλα του τα πατώματα. Ο αριθμός των πατωμάτων πρέπει να είναι όσα μελίσσια έχει, κι επιπλέον 50% για αυτά που θα γίνουν τριώροφα. Δηλαδή αν ένας μελισσοκόμος έχει 100 μελίσσια πρέπει στις 15 Μαρτίου να έχει έτοιμα 150 πατώματα. Όταν λέω έτοιμα εννοώ μαζί και με τις κηρήθρες, είτε χτισμένες, είτε άχτιστες. Βάζω σαν όριο την ημερομηνία 15 Μαρτίου γιατί μετά από αυτή δεν υπάρχει πολύς χρόνος για να ετοιμάσουμε πατώματα, αφού λίγο αν καθυστερήσουμε τα μελίσσια θα αρχίσουν τάση για σμηνουργία και μετά δύσκολα τους την βγάζεις από το μυαλό.

Κάθε χρόνο κρατάω σημειώσεις για όλα μου τα μελίσσια.
Από τις σημειώσεις αυτές προκύπτει ότι…

Πάντα ξεκινάω και δίνω τα πρώτα πατώματα γύρω στις 10 Μαρτίου. Τα περισσότερα πατώματα τα δίνω στα μελίσσια έως τέλος Μαρτίου, ενώ όταν η χρονιά είναι καλή, πχ σαν το 2009 όλα τα μελίσσια έγιναν διώροφα έως το τέλος Μαρτίου. Ενώ όταν η χρονιά είναι κακή. Σαν το 2008 ή το 2010 τότε έγιναν όλα τα μελίσσια διώροφα μέχρι τέλος Απριλίου.
Οι ημερομηνίες αυτές μπορεί να μην είναι στάνταρ για όλη την Ελλάδα, είναι όμως ενδεικτικές, με μερικές μόνο μέρες απόκλιση. Αυτή τη στιγμή που γράφεται το άρθρο, στις 9 Φεβρουαρίου δηλαδή τα μελίσσια μου είναι από 2 έως 15 πλαίσια. Αυτά που είναι 15 πλαίσια δεν έπεσαν καθόλου το χειμώνα και παρέμειναν διώροφα, πιθανολογώ ότι αρχές Μαρτίου θα γίνουν τριώροφα.

Αυτά που είναι 2-3 πλαίσια, με την κατάλληλη περιποίηση σε 40 ημέρες από τώρα, δηλαδή κάπου στις 20 Μαρτίου θα πάρουν πάτωμα. Όταν δούμε το μελίσσι μας να γίνεται 8-9 πλαίσια πληθυσμό, και να έχει 7-8 πλαίσια γόνο πρέπει να του δώσουμε πάτωμα. Από κάθε πλαίσιο με γόνο την άνοιξη θα βγει περίπου 2 πλαίσια πληθυσμός, και αντιλαμβάνεστε ότι αν το μελίσσι έχει 7 πλαίσια γόνο και βγει αυτός, ότι θα έχουν 14 πλαίσια πληθυσμό, συν τον υπάρχον πληθυσμό της κυψέλης.

Responsive image

Γι αυτό δεν πρέπει να χρονοτριβούμε, η να ρισκάρουμε να γίνει το μελίσσι 10αρι, γιατί μπορεί να ρίξει βασιλοκελιά. Όταν λοιπόν δούμε το μελίσσι μας 8αρι τότε παίρνουμε ένα πάτωμα, μαζί με όλα του τα κεριά… Ο λόγος που γράφω συνέχεια να δίνετε πατώματα γεμάτα με κηρήθρες είναι ο εξής. Όταν θα δώσετε ένα πάτωμα στο μελίσσι που έχει 3-4-5 κεριά, κι όχι 10 όπως πρέπει να έχει θα το κρυώσετε το μελισσάκι σας και θα το καθυστερήσετε.

Όλος αυτός ο άδειος χώρος του πατώματος είναι δύσκολο να ζεσταθεί από τις μέλισσες και δημιουργούνται στην κυψέλη ρεύματα κρύου αέρα που πηγαίνουν προς τα κάτω μάλιστα, κατ ευθείαν στον εμβρυοθάλαμο που είναι ο γόνος δηλαδή.

Ενώ όταν το πάτωμα είναι γεμάτο κεριά τώρα είναι πιο ζεστό, αφού η θερμότητα του σμήνους που έρχεται προς τα πάνω εγκλωβίζεται ανάμεσα στα κενά των κηρήθρων και δημιουργούνται ρεύματα ζεστού αέρα ευνοώντας έτσι το σμήνος. Επιπλέον ακόμα κι αν αμελήσουμε να ελέγξουμε το μελίσσι μας, αν έχει γεμάτο πάτωμα με κηρήθρες η ανάπτυξη του θα συνεχιστεί κανονικά, ενώ αν δεν έχει κηρήθρες θα χτίσει μόνο του άχρηστες κηρήθρες στο καπάκι και αλλού που θα τις χαλάσουμε όταν τις δούμε κι έτσι το μελίσσι θα πάει πίσω τελικά.

Όταν λοιπόν του δώσουμε το πάτωμα θα πρέπει να κάνουμε το εξής…
Θα πρέπει να πάρουμε δυο πλαίσια με γόνο ψημένο από τον εμβρυοθάλαμο και να τα ανεβάσουμε στο πάτωμα, στο κέντρο του πατώματος. Και στον εμβρυοθάλαμο να κατεβάσουμε δυο πλαίσια άδεια, είτε χτισμένα είτε άχτιστα, ότι έχουμε.

Προσοχή…

Τα δυο αυτά άδεια πλαίσια δεν πρέπει να μπουν στην ίδια θέση στον εμβρυοθάλαμο, πρέπει πχ, το ένα να μπει στην τέταρτη θέση πλαισίου και το δεύτερο στην έβδομη θέση για να μην κόψουμε τον εμβρυοθάλαμο στη μέση. Ο λόγος που ανεβάζουμε δυο πλαίσια στο πάτωμα κι όχι περισσότερα η λιγότερα είναι ο εξής.
Αν ανεβάσουμε 3 πλαίσια τότε κάτω στον εμβρυοθάλαμο θα πρέπει να κατεβάσουμε 3 άδεια πλαίσια. Με τρία άδεια πλαίσια κάτω όμως θα προκαλέσουμε σύγχυση στο μελίσσι και πιθανόν να κόψουμε την γέννα της βασίλισσας και να συνεχίσει να γεννάει μόνο στο ένα τρίτο του εμβρυοθαλάμου.

Responsive image

Αν ανεβάσουμε 1 μόνο πλαίσιο επάνω είναι πολύ λίγο, και ούτε αποσυμφόρηση μπορούμε να πετύχουμε στο εμβρυοθάλαμο για να μη μας σμηνουργίσει, αλλά και ούτε μπορεί να ζεσταθεί ένα μόνο πλαίσιο στον επάνω όροφο σωστά.
Ο λόγος που τα βάζουμε στο ΚΕΝΤΡΟ του πατώματος κι όχι στην άκρη είναι πολύ σημαντικός.
Όλη η θερμότητα που παράγει το σμήνος στον εμβρυοθάλαμο ανεβαίνει επάνω, αυτό γίνεται γιατί ο θερμός αέρας είναι πιο ελαφρύς από τον κρύο. Όταν ανεβαίνει επάνω η θερμότητα όπως καταλαβαίνετε συγκεντρώνεται στη μέση του πατώματος, και όχι στην άκρη. Έτσι αν βάλουμε τα πλαίσια στην άκρη εμείς, και υπάρχει περίπτωση να κρυώσει ο γόνος μας, και δεν θα ανέβει εύκολα η βασίλισσα να γεννήσει επάνω γιατί θα νιώθει ότι οι συνθήκες εκεί δεν θα είναι ευνοϊκές.
Αυτά σας τα γράφω γιατί πολλοί μελισσοκόμοι προτιμούν να βάζουν στην άκρη του πατώματος τα πλαίσια με το γόνο.
Αυτό όμως είναι ΛΑΘΟΣ.

Να ξέρετε ακόμα ότι το ζητούμενο για την καλή ανάπτυξη είναι να ανέβει η βασίλισσα και να γεννάει στο πάτωμα, μόνο τότε θα αναπτυχτεί ραγδαία το μελίσσι μας. Όταν δούμε το μελίσσι μας και γίνει 18αρι, τότε πρέπει να δώσουμε και τρίτο πάτωμα, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.
Κανονικά, δίνουμε δυο πλαίσια με ψημένο γόνο στο τρίτο πάτωμα και κατεβάζουμε δυο άδεια πλαίσια στο δεύτερο πάτωμα στη θέση τέσσερα και στη θέση εφτά κ.ο.κ. Θα ακούσετε πολλούς να σας λένε ότι στον εμβρυοθάλαμο πρέπει να βάζουμε χτισμένα πλαίσια κι όχι άχτιστα κτλ. Εγώ σας λέω να βάλετε ότι έχετε, την άνοιξη το μελίσσι δεν μασάει από τέτοια.
Το ίδιο θα σας πουν και για τα κεριά του πατώματος, να είναι τα μισά χτισμένα θα σας πουν. Εγώ σας λέω μη μασάτε, βάλτε ότι έχετε, απλά να βάζετε όλα τα πλαίσια στο πάτωμα κι όχι λίγα λίγα, για τους λόγους που είπα πριν.

Να συμπληρώσω εδώ ότι εννοείται πως τα δυο πλαίσια που ανεβάζουμε στο πάτωμα μπαίνουν και τα δυο μαζί πλάι πλάι στο κέντρο του πατώματος. Θα είμαστε εδώ με συμβουλές και αναρτήσεις όλη την άνοιξη για να σας βοηθήσουμε.

Πηγή: MELISSOCOSMOS - Βασίλειος Ξεσφίγγης, Mελισσοκόμος


Ανανέωση Βασίλισσας

Η παραγωγή βασιλισσών

Η καλή βασίλισσα είναι ο σημαντικότερος παράγοντας για τη σωστή ανάπτυξη του μελισσιού. Μελίσσια που έχουν νέες και καλές βασίλισσες δίνουν πολύ περισσότερο μέλι από εκείνα που έχουν γερασμένες ή ελαττωματικές, οι οποίες έχουν περιορισμένη γέννα και δεν μπορούν να δημιουργήσουν δυνατά μελίσσια.

Ο μελισσοκόμος για να αποκτήσει βασίλισσες άριστης ποιότητας πρέπει να καταφύγει στη συστηματική βασιλοτροφία. Οι βασίλισσες που παράγουν τα μελίσσια μόνα τους λόγω ορφάνιας ή αντικατάστασης ηλικιωμένης ή ελαττωματικής βασίλισσας δεν είναι πάντα καλές, συχνά έχουν μειονεκτήματα.

Για τη βασιλοτροφία διαλέγει ο μελισσοκόμος δυνατά και υγιή μελίσσια με άριστες βασίλισσες για να πάρει από αυτά γόνο για την εκτροφή. Εκείνο που πρέπει να προσέξει είναι η σωστή ηλικία του εμβολιασμένου σκουληκιού. Η συστηματική τροφοδότηση είναι απαραίτητη.

Εξαρτήματα για τη βασιλοτροφία:
α) Τροφοδότες
β) Τεχνητά βασιλοκύτταρα από κερί ή πλαστικό που προσαρμόζεται με πήχεις πάνω στα πλαίσια
γ) Βελονάκια εμβολιασμού
δ) Κλουβιά βασιλισσών


Πηγή: melissokomia.com - Επιμέλεια κειμένων: Αγγελική Βαφία

Η παραγωγή βασιλισσών

Κυψέλη έναρξης:
1η ημέρα: Διαλέγουμε μια δυνατή κυψέλη. Αφαιρούμε τη βασίλισσα και όλα τα πλαίσια με ανοιχτό γόνο και αυγά. Αφαιρούμε τον όροφο και περιορίζουμε τις μέλισσες στην γονοφωλιά σε 9 πλαίσια για να έχουν περισσότερο χώρο να κινούνται. Η βασίλισσα με τα υπόλοιπα πλαίσια τοποθετούνται σαν όροφος σε μία κυψέλη με διάφραγμα. Η βασίλισσα να είναι σε κλουβί για να μην τη θανατώσουν.

Στο κέντρο της κυψέλης έναρξης τοποθετούμε ένα πλαίσιο με ανοιχτό γόνο. Έχουμε, δηλαδή, την εξής διάταξη: 1 πλαίσιο με μέλι, 2 πλαίσια με σφραγισμένο γόνο, 1 πλαίσιο με μέλι και γύρη, 1 πλαίσιο με ανοιχτό γόνο, 2 πλαίσια με σφραγισμένο γόνο, 1 πλαίσιο με μέλι και γύρη, 1 πλαίσιο με μέλι.
Την ίδια ημέρα γίνεται και η προετοιμασία των μελισσιών αποπεράτωσης. Χρησιμοποιούμε 2 δυνατά διώροφα μελίσσια. Σ' αυτά η βασίλισσα περιορίζεται στη γονοφωλιά μαζί με όλα τα πλαίσια ανοιχτού γόνου εκτός από ένα.
Στον όροφο τοποθετούνται όλα τα πλαίσια με το σφραγισμένο γόνο και το 1 πλαίσιο με τον ανοιχτό. Ανάμεσα στους δύο ορόφους τοποθετείται βασιλικό διάφραγμα, ενώ δημιουργούμε 2η είσοδο για τον πάνω όροφο. Αρχίζουμε να τροφοδοτούμε με σιρόπι 1:1.

4η ημέρα: Τα βασιλικά κελιά απομακρύνονται από το μελίσσι έναρξης και τοποθετούνται ανά μία βέργα στον άνω όροφο των δύο μελισσιών αποπεράτωσης, δίπλα στο πλαίσιο με τον ανοιχτό γόνο.

Η κυψέλη έναρξης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πολλούς διαδοχικούς εμβολιασμούς για βασιλοτροφία ή παραγωγή βασιλικού πολτού.

Για να διατηρούνται σε καλή κατάσταση πρέπει να τοποθετούνται πλαίσια με σφραγισμένο ή εκκολαπτόμενο γόνο από άλλη κυψέλη.

9η ημέρα: Επιθεωρούνται τα μελίσσια αποπεράτωσης, καταστρέφονται τα αυτοσχέδια κελιά που υπάρχουν στο δεύτερο όροφο και ενισχύουμε με ένα πλαίσιο με εκκολαπτόμενο γόνο.

13η ημέρα: Επιθεωρούμε τα μελίσσια αποπεράτωσης για να ελέγξουμε πόσα βασιλικά κελιά έχουν σφραγιστεί κανονικά. Με βάση αυτόν τον αριθμό προετοιμάζουμε κυψελίδια σύζευξης. Σε κάθε κυψελίδιο τοποθετούμε την ίδια ημέρα από ένα ώριμο βασιλικό κελί. ΠΡΟΣΟΧΗ! Ποτέ δεν τινάζουμε πλαίσια με βασιλικά κελιά. Για να απομακρύνουμε τις μέλισσες χρησιμοποιούμε τη μελισσοκομική βούρτσα.

24η ημέρα: Γίνεται έλεγχος για εμφάνιση γόνου.

Σημείωση: Η νέα βασίλισσα ωριμάζει σεξουαλικά σε 4-7 ημέρες από την έξοδό της από το κελί. Αν δεν συζευχθεί ως την 21η ημέρα αχρηστεύεται.

Πηγή: melissokomia.com - Επιμέλεια κειμένων: Αγγελική Βαφία